سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

99

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

فرض كرد با اينكه واجب است جامع در مستعارمنه اقوى باشد از وجود آن در مستعارله . جواب شارح در جواب مىگويد : اينكه حضرات گفته‌اند اختلاف در جزء ماهيّت پيدا نمىشود تنها در ماهيّت حقيقى چنين است ولى مفهوم لازم نيست كه ماهيّت حقيقى بوده باشد بلكه گاهى امرى است مركّب از امورى كه بعضى از آنها قابل شدّت و ضعف هستند و بدين ترتيب صحيح است بگوئيم قدر جامع در مفهوم طرفين داخل بوده بااينكه احد المفهومين از ديگرى اشدّ و اقوى است و شاهد بر اين گفتار آنكه [ سواد ] جزء مفهوم اسود بوده يعنى شئ مركّب از سواد و محلّ است بااينكه بواسطه شدّت و ضعف مختلف مىشود . شرح فارسى : توضيح قوله : ما قصد اشتراك الطّرفين فيه : در باب تشبيه به آن وجه شبه مىگويند . قوله : الّا انّه فى الطّيران : ضمير در [ انّه ] به قطع المسافة بسرعة راجع است . قوله : اقوى منه فى العدو : ضمير در [ منه ] به قطع المسافة بسرعة راجع است . قوله : الملتزقة بعضها ببعض : كلمه [ ملتزقة ] يعنى متّصل .